Yüzde hesaplama, esas sayının yazdığınız yüzde kadarını basar. İşlem, esas × (yüzde / 100) şeklindedir. Sonuç dilimdir. Esasın üstüne eklenmiş yeni tutar değildir. İki sayının birbirine oranı, zamlı fiyat ve indirimli satış fiyatı bu ekranda yoktur. Sonuç birimsizdir. En çok dört ondalık görünür. Tam sayıysa küsurat yazılmaz.
100’ün yüzde 20’si
Yer tutucular 100 ve 20’dir. 100 × (20 / 100) = 20. Ekran 20 basar. 120 basmaz. Yüzde 20 zam, 100 × 1,20 = 120 eder. O çarpım burada yoktur. 20, dilimdir. 100’e eklemek isterseniz 120’yi siz kurarsınız. Kutu 120 yazmaz.
200 ve 20, 40 verir. 200 × 1,20 = 240 etmez. 250 ve 20, 50 verir. 250’nin yüzde 20 zammı 300’dür. O da bu ekranın sayısı değildir. Zamlı tutarı kuran formül eski fiyat × (1 + yüzde / 100) şeklindedir. Onu Zam Hesaplama yapar. Bu sayfa yalnız parantezin içindeki dilimi bırakır.
200’ün yüzde 15’i ve sık dilimler
200 × (15 / 100) = 30. Ekran 30 basar. Küsurat yoktur.
- 250 ve 10 → 25
- 450 ve 8,5 → 38,25
- 1.000 ve 18 → 180
- 1.000 ve 0,5 → 5
- 500 ve 20 → 100
- 1.500 ve 25 → 375
- 80 ve 25 → 20
- 60 ve 75 → 45
- 10 ve 2,5 → 0,25
- 100 ve 1 → 1
1.000 ve 18, 180’dir. 1.180 değildir. Yüzdeyi esasın üstüne bindirmek bu kutunun işi değildir. 180’i 1.000’e siz eklersiniz. 450 ve 8,5, 38,25 diye virgüllü durur. İki basamak yettiği için dört basamağa kadar boş sıfır eklenmez.
30, 200’ün yüzde kaçı diye yazılmaz
İkinci aranan soru tersidir. 30, 200’ün yüzde kaçıdır? 30 / 200 × 100 = 15. Bu ekran o bölmeyi yapmaz. Esas kutusuna 30, yüzde kutusuna 200 yazarsanız 30 × (200 / 100) = 60 çıkar. 15 çıkmaz. 60, “30’un yüzde 200’ü”dür. “30, 200’ün yüzde kaçı” değildir. İki kutu vardır. Parça ve bütün diye üçüncü bir anlam yoktur.
Yüzdesi bilinen sayının tamamı da yoktur. Yüzde 20’si 40 olan sayı, 40 × 100 / 20 = 200’dür. Burada 40 ve 20, 8 verir. 40 × (20 / 100) = 8. 200 aranmaz. Tamamı bulmak için dilimi 100 ile çarpıp yüzdeye bölmek gerekir. Form bölmez. Yalnız esas ile yüzdeyi çarpar, 100’e böler.
80’den 100’e çıkış da burada ölçülmez. (100 − 80) / 80 × 100 = 25. Artış yüzde 25’tir. Esas 80 ve yüzde 100 yazılırsa sonuç 80’dir. 80 × (100 / 100) = 80. Yüzde 25 çıkmaz. 100’den 80’e iniş yüzde 20’dir. (80 − 100) / 100 × 100 = −20. Bu sayfa iki tutarı yan yana koymaz. Eksi yüzde yazarsanız dilim eksi çıkar. O, değişim oranı değildir.
İndirimde kalan fiyat
500 ve yüzde 20, burada 100’dür. Bu 100, indirilen dilimdir. Satış fiyatı 500 − 100 = 400’dür. 400 bu ekranda basılmaz. İndirim formu satış fiyatını ve düşen tutarı ayrı basar. Düşen tutar, bu sayfadaki çarpımla aynıdır: liste × (yüzde / 100). Kalan fiyat, liste × (1 − yüzde / 100) şeklindedir. İkisi burada tek sayıya inmez.
İndirim formu yüzdeyi 0 ile 100 arasına kilitler. Bu sayfa kilitlemez. 100 ve 150, 150 verir. Yüzde 150, esasın bir buçuk katı dilimdir. 100’ün kendisi değildir. 80 ve 100, 80 verir. Yüzde 100, esasın tamamıdır. Yeni bir tavan yoktur.
Dört basamak ve kaybolan küsurat
19,99 ve 8, 1,5992 verir. 19,99 × 0,08 = 1,5992. Dört basamak tam yettiği için kesilmez.
100 ve 33,3333, 33,3333 verir. 100 ve 33,33333 de 33,3333 görünür. Beşinci basamak 3’tür. Dört basamağa yuvarlanırken 33,3333 kalır. Ham sonuç 33,33333’tür. Ekran onu tutmaz.
100 ve 12,34567, 12,3457 verir. Ham sonuç 12,34567’dir. Beşinci basamak 6 olduğu için dördüncü basamak 6’dan 7’ye çıkar. Paylaş metni de aynı dört basamağı kopyalar.
200 ve 33,3333, 66,6666 verir. 1 ve 0,0001, hamda 0,000001’dir. Dört basamak bunu 0 yapar. Sonuç matematiksel sıfır değildir. Basamak bittiği için 0 görünür. Daha küçük yüzde de 0’a düşebilir.
0 ve 20, 0’dır. 100 ve 0 da 0’dır. Sıfır reddedilmez. Eksi de reddedilmez. 100 ve −20, −20 verir. −100 ve 20, −20 verir. İki eksi, pozitif dilim yapar. −100 ve −20, 20 verir. Çünkü eksi çarpı eksi artıdır. “Lütfen geçerli sayılar girin” yalnız sayı okunamazsa gelir. Boş kutu, harf ve tek kutu bu yazıyı basar. Aralık yazısı yoktur.
Yazım ve eski sonuç
Virgül ondalıktır. 8,5, sekiz buçuktur. Nokta da ondalıktır. 100.000, yüz bin değildir. 100 okunur. Yüz bini 100000 diye yazın. 1 000, boşlukta kesilir ve 1 olur. 20% ve 20 %, 20 okunur. Yüzde işareti sayının ardından yok sayılır. 100 TL, 100 okunur. Harf keser.
Kutuyu değiştirmek eski sonucu silmez. 20 dururken yüzdeyi 15 yaparsanız ekran, Hesapla’ya basılana kadar 20 kalır. 200 ve 15’in sayısı 30’dur. O, ikinci basışta gelir. Sıfırla iki kutuyu ve sonucu siler.
İki yüzde art arda da tek basışta zincirlenmez. 100’ün yüzde 20’si 20’dir. O 20’nin yüzde 50’si 10’dur. İkincisi için 20’yi esas yazıp yeniden basmak gerekir. İlk 20 ekranda kalmaz. Yüzde 10 ve yüzde 10’u toplamak da yüzde 20 sanılır. Bu form toplam yüzde kurmaz. 100 ve 10, 10 verir. 10’un yüzde 10’u ayrıca 1’dir. 100 × 1,10 × 1,10 = 121 hesabı burada yoktur. O, iki zammın çarpımıdır. Bu sayfa dilimi bir kez bırakır.
Küsuratın 1’e yuvarlanması
3 ve 33,3333, hamda 0,999999’dur. Dört basamak bunu 1 yapar. Ekran 1 basar. 0,999999 yazmaz. 7 ve 14,2857 de hamda 0,999999’dur ve 1 görünür. Tam yüzde 100 / 7, 14,285714… diye sürer. Kutuya sığan 14,2857, 7 ile çarpılınca 1’in bir tüy altındadır. Yuvarlak 1’e çıkar. 8 ve 12,5 tam 1’dir. 16 ve 6,25 de tam 1’dir. Bu ikisinde yuvarlak payı yoktur.
300 ve 7, ekranda 21’dir. Ham çarpım 21,000000000000004 gibi bir toz taşır. Dört basamak tozu siler. 21 görünür. 1.234 ve 5,5, 67,87 verir. 10.000 ve 2,75, 275 verir. 999 ve 10, 99,9 verir. 1 ve 50, 0,5 verir. 100 ve 0,01, 0,01 verir. 2 ve 2, 0,04 verir. 1.250 ve 8, 100 verir. 75 ve 40, 30 verir. 360 ve 15, 54 verir. 90 ve 10, 9 verir. 45 ve 20 da 9 verir. Aynı 9, iki ayrı çiftten gelir. Form hangi çiftten geldiğini yazmaz.
50 ve 50, 25 verir. Yüzde 50, yarım dilimdir. Esasın yarısı 25’tir. 50’nin yüzde 50 zammı 75’tir. O yine bu kutuda yoktur.
Yüzde puan da ayrı sorudur. Oran yüzde 40’tan yüzde 50’ye çıkınca fark 10 yüzde puandır. Oransal değişim (50 − 40) / 40 × 100 = yüzde 25’tir. Esasa 40, yüzdeye 50 yazmak ikisini de vermez. 40 × (50 / 100) = 20 çıkar. 20, 40’ın yarım dilimidir. Ne 10 puan ne yüzde 25’tir. İki oranı yan yana koyacak kutu yoktur. 20’yi 40’a eklemek de 60 yapar. O toplam da basılmaz. Ekranda yalnız 20 durur. Paylaş metni esas sayıyı, yüzde işaretli oranı ve sonucu aynı dört basamakla kopyalar.
Sıkça Sorulan Sorular
100’ün yüzde 20’si kaçtır?
20’dir. 100 × (20 / 100) = 20. 120 değildir. 120, yüzde 20 zamlı tutardır. Onu bu ekran basmaz.
200’ün yüzde 15’i kaçtır?
30’dur. Küsurat yazılmaz. 200 × 1,15 = 230 bu sayının zamlı halidir. Ekranda 30 durur.
450’nin yüzde 8,5’i neden 38,25?
450 × (8,5 / 100) = 38,25. İki basamak yettiği için 38,2500 yazılmaz. Virgül ondalıktır.
1.000’in yüzde 18’i 1.180 midir?
Değildir. Dilim 180’dir. 1.180, 180’in esasın üstüne eklenmiş halidir. Kutu eklemez.
30, 200’ün yüzde kaçı mıdır?
Bu ekran o soruyu cevaplamaz. 30 / 200 × 100 = 15’tir. Esasa 30, yüzdeye 200 yazarsanız 60 çıkar. 60, 30’un yüzde 200’üdür.
Yüzde 20’si 40 olan sayı neden 8 çıkıyor?
40 × (20 / 100) = 8. Tamamı 40 × 100 / 20 = 200’dür. Form o bölmeyi yapmaz. Dilimi basar.
80’den 100’e yüzde kaç artış?
Burada ölçülmez. (100 − 80) / 80 × 100 = 25. Esas 80 ve yüzde 100 yazılırsa sonuç 80’dir. Değişim oranı değildir.
500 ve yüzde 20 indirimde satış fiyatı nerede?
Bu sayfa 100 basar. 100, düşen dilimdir. Satış 400’dür. 400 ekranda yoktur. İndirim formu kalan fiyatı ayrıca basar.
Yüzde 150 yazılır mı?
Yazılır. 100 ve 150, 150 verir. 80 ve 100, 80 verir. Üst sınır yoktur. İndirim formundaki 0–100 kilidi burada yoktur.
Eksi yüzde ne yapar?
100 ve −20, −20 verir. −100 ve 20, −20 verir. −100 ve −20, 20 verir. Sıfır da geçerlidir. 100 ve 0, 0’dır.
33,33333 neden 33,3333 görünür?
Dört basamaktan sonrası kesilir. Beşinci basamak 3 olduğu için 33,3333 kalır. 12,34567 ise 12,3457’ye yuvarlanır. Beşinci basamak 6’dır.
3 ve 33,3333 neden 1 oluyor?
Ham sonuç 0,999999’dur. Dört basamak onu 1 yapar. 7 ve 14,2857 de 1 görünür. 8 ve 12,5 zaten tam 1’dir.
0,0001 neden 0 basıyor?
1 × (0,0001 / 100) = 0,000001. Dört basamak bunu 0 gösterir. Sonuçun küçüklüğü, hesabın boş kaldığı anlamına gelmez.
100.000 neden 100 oluyor?
Nokta ondalıktır. 100.000, 100 eder. Yüz bin için 100000 yazın. 1 000 boşlukta 1 olur. 20% işareti yok sayılır ve 20 okunur.
İki kez yüzde 10 neden zincirlenmiyor?
100 ve 10, 10 verir. 10’un yüzde 10’u için 10’u esas yazıp yeniden basarsınız. Sonuç 1’dir. 100 × 1,10 × 1,10 = 121 bu ekranda kurulmaz.
Eski sonuç neden duruyor?
Kutu değişince sayı silinmez. 20 görünürken yüzdeyi 15 yapmak 30 yapmaz. Hesapla’ya basılınca 200 ve 15, 30 olur. Sıfırla iki kutuyu ve sonucu siler.