Damga vergisi hesaplama, yazdığınız tutarı binde orana böler. İşlem, tutar × (oran / 1000) şeklindedir. Yüzde değildir. 100’e değil, 1.000’e bölünür. Ekranda tek tutar vardır. İki kuruşa yuvarlanır. Açılışta oran kutusu 9,48’dir. İki düğme vardır. “İş sözleşmesi (‰9,48)” kutuya 9,48 yazar. “Bordro (‰7,59)” kutuya 7,59 yazar. Düğme, Hesapla’ya basmaz. Eski sonuç durur.
Başlığın altındaki kısa cümle, iş sözleşmesi ve bordro için yaygın oranı binde 9,48 diye bir arada söyler. Bordro düğmesi 7,59 yazar. Hesap, cümleye değil kutudaki sayıya bakar. Düğmeye basmadan 50.000 hesaplarsanız 9,48 işler.
50.000 TL ve binde 9,48
Yer tutucu 50.000’dir. Oran açılışta 9,48’dir. 50.000 × 9,48 / 1.000 = 474. Ekran 474,00 ₺ basar.
Aynı 50.000, bordro düğmesinden sonra 7,59 ile 379,50 ₺ verir. 50.000 × 7,59 / 1.000 = 379,5. İki kuruş 379,50 diye durur. 9,48 ile 7,59 arasındaki fark, bu tutarda 94,50 ₺’dir. 474,00 − 379,50 = 94,50.
100.000 TL ve 9,48, 948,00 ₺ verir. 100.000 × 7,59 / 1.000 = 759. Ekran 759,00 ₺ basar. 1.000.000 TL ve 9,48, 9.480,00 ₺ verir. Oran sabitken tutar on katına çıkınca vergi de on katına çıkar. Form tavan koymaz. Her kâğıt için yasada bir azami vardır. Bu ekran o azamiye kırpmaz.
Binde, yüzde değildir
9,48 binde, yüzde 0,948’dir. 9,48 yüzde sanılırsa vergi on kat şişer. 50.000 × 9,48 / 100 = 4.740 eder. Bu sayfa 474,00 ₺ basar. Yüzde Hesaplama 50.000 ve 9,48 yazılınca 4.740 verir. Çünkü o sayfa 100’e böler. Aynı 474’ü orada görmek için yüzde kutusuna 0,948 yazılır. 50.000 × 0,948 / 100 = 474.
Bu sayfada 0,948 yazmak 9,48’in onda biridir. 50.000 × 0,948 / 1.000 = 47,40 ₺. Binde kutuya yüzde yazmak da, yüzde kutuya binde yazmak da tutarı on kat kaydırır.
Binde 100, yüzde 10’dur. 50.000 × 100 / 1.000 = 5.000. Ekran 5.000,00 ₺ basar. 100 kabul edilir. 100’ün üstü durur. “Oran binde (‰) cinsinden 0–100 arasında olmalıdır” der. 0 da durur. Yazı 0’ı aralığa katar. Kod 0’ı ve eksiyi reddeder. 0,001 gibi küçük artı oran geçer. Tutar 0 ve eksi geçmez. “Geçerli bir tutar girin.”
Bordro ve 33.030 TL
Ücret kâğıdında oran binde 7,59’dır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL’dir. Bu tutarın damga karşılığı 33.030 × 7,59 / 1.000 = 250,6977 TL’dir. Ekran 250,70 ₺ yuvarlar. Ücret istisnası, brüt asgari ücrete kadar olan kısmı damga vergisinden çıkarır. Tam 33.030 TL’lik bir ücret kâğıdında resmi kesinti 0’dır. İstisna tutarı da 250,70 TL diye anılır. Bu form 0 basmaz. 33.030 ve 7,59 yazılırsa 250,70 ₺ görünür. İstisnayı düşmez.
50.000 TL brüt ücrette aşan kısım 50.000 − 33.030 = 16.970 TL’dir. 16.970 × 7,59 / 1.000 = 128,8023. Bu, 128,80 ₺ eder. Form, 50.000’in tamamını çarptığı için 379,50 ₺ basar. 379,50 − 250,70 = 128,80. Resmi ücret damgası ile ekran arasındaki fark, asgari ücretin kendi damgasıdır. Onu düşmek için ya 16.970 yazarsınız ya da 379,50’den 250,70’i siz çıkarırsınız. Kutu ikisini de yapmaz.
İş sözleşmesi düğmesi bu istisnayı da uygulamaz. 33.030 ve 9,48, 313,12 ₺ verir. 33.030 × 9,48 / 1.000 = 313,1244. İki kuruş 313,12’ye iner. Sözleşme tutarının tamamı matrahtır. Ücret istisnası, ücret kâğıdına aittir. Sözleşme bedelinden 33.030 düşülmez. Düğmenin yazısı “İş sözleşmesi”dir. İstisna cümlesi yoktur.
Net asgari 28.075,50 TL de ayrıca bir kutu değildir. Onu matrah sanıp 7,59 ile çarparsanız 213,09 ₺ çıkar. 28.075,50 × 7,59 / 1.000 = 213,093. Ekran 213,09 ₺ basar. Brüt üzerinden konuşulan istisna, net tutara kendiliğinden uygulanmaz. Hangi sayıyı yazdığınız, formülün gördüğü matrahtır.
45.000 TL ve 7,59, 341,55 ₺ verir. İstisnayı kendiniz düşerseniz matrah 45.000 − 33.030 = 11.970 TL olur. Onu form hesaplamaz. 45.000’in tamamı çarpılır.
Yazım ve düğme
Tutar kutusunda boşluk silinir. 50 000, 50.000 okunur. Nokta ondalıktır. 50.000, elli bin değil, 50 TL’dir. 50 × 9,48 / 1.000 = 0,474. Ekran 0,47 ₺ basar. Elli bin için 50000 yazın. Virgül küsurattır. 50000,50 kabul edilir.
Oran kutusunda boşluk silinmez. 9 48, 9 okunur. 9 × 50.000 / 1.000 = 450. Bu, 9,48 değildir. Virgül oranda da ondalıktır. 9,48 ve 9.48 aynı sayıdır. Düğmeler noktayla 9.48 ve 7.59 yazar.
10 TL ve 9,48, 0,09 ₺ verir. 10 × 9,48 / 1.000 = 0,0948. İki kuruş 0,09’a iner. 1 TL ve 9,48, 0,01 ₺ verir. 0,00948, 0,01’e yuvarlanır. Daha küçük tutar 0,00 görünebilir. Sonuç matematiksel sıfır değildir. İki kuruş bitmiştir.
Düğmeye basmak eski 474,00’ı silmez. Bordro’ya basıp Hesapla demezseniz kutu 7,59 olur, ekrandaki tutar 474,00 kalır. 379,50, ikinci basışta gelir. Tutarı değiştirmek de eski sonucu tutar. Sıfırla matrahı siler, oranı yeniden 9,48 yapar, tutarı kaldırır. Bordro’da kalsın diye sıfırlamayın. Sıfırla iş sözleşmesi oranına döner.
Kira, ihale veya maktu beyanname için ayrı düğme yoktur. Binde bir oran biliyorsanız kutuya yazarsınız. Sabit TL’lik kağıtlar bu çarpıma girmez. Nüsha sayısı da çarpılmaz. İki nüsha, iki kat vergi demek değildir. Form bir kez çarpar. Paylaş metni matrahı, binde oranı ve iki kuruşlu vergiyi kopyalar. Tahakkuk değildir.
80.000 TL ve 200.000 TL
80.000 TL ve 9,48, 758,40 ₺ verir. 80.000 × 9,48 / 1.000 = 758,4. Aynı tutar ve 7,59, 607,20 ₺ verir. Ücret istisnasını düşen kişi matrahı 80.000 − 33.030 = 46.970 TL yapar. 46.970 × 7,59 / 1.000 = 356,5023. Bu 356,50 ₺ eder. Form 607,20 ₺ basar. 607,20 − 250,70 = 356,50. Yine aynı 250,70 farktır. İstisna, tutar büyüdükçe oranın içinden sabit bir lira düşer. Yüzde olarak pay küçülür. Ekran o sabiti bilmez.
200.000 TL ve 9,48, 1.896,00 ₺ verir. 200.000 ve 7,59, 1.518,00 ₺ verir. 120.000 TL ve 9,48, 1.137,60 ₺ verir. 250.000 TL ve 7,59, 1.897,50 ₺ verir. 250.000 × 7,59 / 1.000 = 1.897,5. Bu dördü de istisnasız çarpımdır. 16.970 TL’yi sözleşme oranıyla çarpmak da ayrı bir sayıdır. 16.970 × 9,48 / 1.000 = 160,8756. Ekran 160,88 ₺ basar. Bu, 50.000 TL ücretin istisnalı 128,80’i değildir. Matrah aynı görünür, oran başkadır. Ücret düşümü 7,59 ile yapılır. 9,48 ile yapılan düşüm, ücret kâğıdının hesabı olmaz.
Sözleşme ile bordro aynı ekranda toplanmaz. 100.000 TL’lik sözleşmenin 9,48’i 948,00 ₺’dir. Ayrıca her ay 50.000 TL ücret varsa o ayın istisnasız ekran sonucu 379,50 ₺, istisnalı hali 128,80 ₺’dir. Yıl boyu 12 × 128,80 = 1.545,60 ₺ eder. Form 12 ile çarpmaz. 948,00 ile 1.545,60’ı da toplamaz. Her basış bir matrah ve bir oran görür. İki kâğıt, iki ayrı Hesapla’dır. Birini yazıp diğerinin üstüne ekleyen satır yoktur.
Aylık ücreti yıllık sanmak da tutarı 12 kat şişirir. 50.000 yazmak bir aydır. 600.000 yazmak, on iki ayı peşin matrah yapmaktır. 600.000 × 7,59 / 1.000 = 4.554,00 ₺. Bu, on iki ayın istisnasız damgasıdır. İstisnalı on iki ay 12 × 128,80 = 1.545,60 ₺’dir. Ekran 4.554,00 ₺ basar. Ay sayısını sormaz. 600.000’i siz yazdıysanız çarpım onun üzerinden gider. Aynı 600.000, 9,48 ile 5.688,00 ₺ verir. 12 × 474,00 = 5.688,00. Bu, on iki kez sözleşme oranı uygulamaktır. Aylık ücret kâğıdının istisnalı toplamı değildir. Hangi düğme yanıyorsa o oran işler. Ay kutusu olmadığı için 12, sizin çarpanınızdır. 250.000 TL ve 9,48, 2.370,00 ₺ verir. 250.000 × 9,48 / 1.000 = 2.370. Aynı tutarın 7,59’lu sonucu 1.897,50 ₺ idi. Fark 472,50 ₺’dir. 2.370,00 − 1.897,50 = 472,50. Oran değişince vergi, tutarın binde 1,89’u kadar ayrılır. 9,48 − 7,59 = 1,89. Bu 1,89 bir düğme değildir. İki düğmenin farkıdır. 50.000 TL’de aynı fark 94,50 ₺ idi. 250.000, onun beş katıdır. 5 × 94,50 = 472,50. Tutar beş katına çıkınca iki oran arasındaki lira da beş katına çıkar.
Sıkça Sorulan Sorular
50.000 TL ve binde 9,48 ne verir?
474,00 ₺. 50.000 × 9,48 / 1.000 = 474. Açılış oranı budur. Düğmeye basmadan Hesapla, 9,48 kullanır.
Bordro neden 379,50?
Düğme 7,59 yazar. 50.000 × 7,59 / 1.000 = 379,50 ₺. Kısa cümle iki kâğıdı da 9,48 diye anar. Hesap, kutudaki 7,59’a bakar. Düğme tek başına hesaplamaz.
9,48 neden 4.740 değil?
4.740, yüzde 9,48’dir. Bu sayfa binde hesaplar ve 474,00 ₺ basar. Yüzde 0,948, binde 9,48 ile aynı orandır. Yüzde kutusuna 9,48 yazmak on kat büyük sonuç verir.
100.000 TL’de sözleşme damgası kaçtır?
9,48 ile 948,00 ₺. 7,59 ile 759,00 ₺. 1.000.000 TL ve 9,48, 9.480,00 ₺ verir. Tutar büyüyünce vergi aynı oranda büyür. Ekran azami tutara kırpmaz.
33.030 TL neden 0 çıkmıyor?
33.030 × 7,59 / 1.000 = 250,70 ₺. Ücret istisnası tam asgari ücrette damgayı sıfırlar. Form düşmez. 250,70 ₺ basar. Bu 250,70, istisna tutarının kendisidir.
50.000 TL maaşta resmi damga neden 128,80?
Aşan kısım 16.970 TL’dir. 16.970 × 7,59 / 1.000 = 128,80 ₺. Form 50.000’in tamamından 379,50 ₺ çıkarır. 379,50 − 250,70 = 128,80. Düşümü siz yaparsınız. İş sözleşmesi düğmesi bu düşümü hiç yapmaz.
28.075,50 yazılırsa ne olur?
7,59 ile 213,09 ₺. Bu, net asgari ücretin düz çarpımıdır. Brüt 33.030 üzerinden konuşulan istisna bu nete uygulanmaz.
Binde 100 yazılır mı?
Yazılır. 50.000 TL’de 5.000,00 ₺ verir. 100, yüzde 10’dur. 100,01 ve 0 reddedilir. Hata yazısı 0’ı da aralıkta sayar. Kod 0’ı kabul etmez.
50.000 nokta neden 0,47 oluyor?
Nokta ondalıktır. 50.000, 50 TL okunur. 50 × 9,48 / 1.000 = 0,47 ₺. Elli bin için 50000 yazın. 50 000 boşluğu tutarda silinir. Oranda silinmez. 9 48, 9 okunur.
10 TL neden 0,09?
10 × 9,48 / 1.000 = 0,0948. İki kuruş 0,09 ₺ yapar. 1 TL, 0,01 ₺ görünür. 0,00948 yukarı yuvarlanır.
Düğme neden sonucu değiştirmiyor?
Yalnız oranı yazar. 474,00 dururken Bordro’ya basmak 379,50 yapmaz. Hesapla’ya yeniden basmak gerekir. Sıfırla oranı 9,48’e döndürür ve tutarı siler.
Kira oranı nerede?
Ayrı düğme yoktur. Bildiğiniz binde oranı kutuya yazarsınız. Maktu, sabit TL’lik kağıt bu çarpıma girmez. Nüsha sayısı da çarpılmaz.
45.000 TL ve 7,59 ne verir?
341,55 ₺. İstisna düşülmüş matrah bu sayıda yoktur. 45.000’in tamamı 7,59 ile çarpılır.
Sonuç tahakkuk mudur?
Değildir. Tutar çarpı binde oranın binde biridir. İstisna, tavan ve kâğıt türü seçimi yoktur. İki düğme yalnız 9,48 ve 7,59 yazar.
80.000 TL’de iki oran ne verir?
9,48 ile 758,40 ₺, 7,59 ile 607,20 ₺. İstisna düşülürse ücret damgası 356,50 ₺ olur. Form 607,20 ₺ basar. Aradaki 250,70 ₺, 33.030 TL’nin kendi damgasıdır.
Eski 474 neden ekranda kalıyor?
Tutar veya oran değişince sonuç silinmez. Yeni çarpım Hesapla ile gelir. Sıfırla matrahı, oranı ve sonucu temizler.