Zam hesaplama, üç kutudan ikisini okur ve üçüncüyü basar. Eski fiyat ile oran varsa yeni fiyatı basar. Yeni fiyat ile oran varsa eski fiyatı basar. İki fiyat varsa oranı basar. Üçü birden doluysa fiyatlar kazanır. Oran yok sayılır. Eksi oran, yeni fiyatı düşürür. Bu düşüşte tasarruf satırı yoktur. KDV eklenmez.
Yer tutucular 100, 120 ve 20’dir. Üçü birden yazılırsa oran kutusu devreye girmez. (120 − 100) / 100 × 100 = 20. Ekran “Zam oranı” der ve 20,0 basar. Yazılan 20 ile aynı sayı çıkar. Oranı 50 yapıp fiyatları 100 ve 120 bırakırsanız sonuç yine 20,0’dır. 50 kutuda durur. Hesaba girmez.
Eski fiyat ve oran
100 ve %20. Yeni fiyat 100 × (1 + 20 / 100) = 120. Ekran 120,00 ₺ yazar. Yeni fiyat kutusu boş kalır. Sonuç ayrı satırdadır. 120,00’ın sonundaki iki kuruş zorunludur. Oran satırında zorunlu olan tek ondalıktır. 20, 20,0 diye görünür. 20,00 diye görünmez.
Aynı 100’ün başka oranları:
- %0 → 100,00 ₺. Fiyat değişmez.
- %7,5 → 107,50 ₺.
- %15 ve 1.000 TL → 1.150,00 ₺. Nokta bindir.
- %33,33 → 133,33 ₺. Ham çarpım 133,33’ün küsurudur. İki kuruş onu 133,33 yapar.
- %150 → 250,00 ₺. 100’ün üstündeki oran reddedilmez.
- %−25 → 75,00 ₺.
- %−100 → 0,00 ₺. Eski fiyattan yeni fiyat kurarken −100 serbesttir.
- %−150 → −50,00 ₺. Sonuç eksi fiyat olabilir. Girdi olarak eksi fiyat dolu sayılmaz.
0 TL ve %20, yeni fiyatı 0,00 ₺ yapar. Hata vermez. “Eski fiyat 0 olamaz.” cümlesi bu yolda çıkmaz. O cümle, iki fiyat birden doluyken eski 0 ise gelir.
500 ve %−25, 375,00 ₺ basar. İndirim Hesaplama 500 ve 25 yazınca 375,00 ₺ ile birlikte 125,00 ₺ tasarruf da basar. Burada 125 yoktur. Tek satır 375,00 ₺’dir. “İndirim uygulanmış.” yazısı da bu yolda çıkmaz. O yazı, iki fiyattan oran bulunup oran eksi çıkınca gelir.
İki fiyat, oran
100 ve 120, 20,0 basar. İşaret sayının önündedir. Paylaş metni işareti sayıya bitiştirir: %20,0. Ekranda en az bir ondalık vardır. 20,0’ın sonundaki sıfır, oranın kendisidir.
100 ve 150, 50,0 basar. 80 ve 100, 25,0 basar. 100 ve 80, −20,0 basar. 80’den 100’e gidiş 25’tir. 100’den 80’e iniş 20’dir. İki yön aynı mutlak oranı vermez. Eksi oran yeşil durur. Altında “İndirim uygulanmış.” yazar. Artı oran bu cümleyi koymaz.
100 ve 100, 0,0 basar. Sıfır eksi değildir. İndirim cümlesi gelmez. 250 ve 300, 20,0 basar. 200 ve 250, 25,0 basar. 500 ve 375, −25,0 basar ve indirim cümlesini yazar. 100 ve 110,50, 10,5 basar. İkinci kuruş sıfır olduğu için 10,50 yazılmaz. Tek ondalık yeter.
100 ve 133,33, 33,33 basar. 100 ve 133,335, 33,34 basar. Üçüncü basamak 5, oranı 33,34’e çıkarır. 133,33 ile 133,335 aynı satırı vermez.
Yeni fiyat ve oran, eskiyi arar
120 ve %20. Eski fiyat 120 / 1,20 = 100. Ekran 100,00 ₺ yazar. Eski fiyat kutusu boş kalır.
375 ve %−25. 375 / 0,75 = 500. Ekran 500,00 ₺ yazar. İndirim sayfasındaki 375,00 ₺ satışın listesi bu yoldan geri gelir. Tasarruf yine yazılmaz.
−100 bu yolda reddedilir. Bölen sıfır olur. “Zam oranı %-100'den büyük olmalıdır.” 100 ve %−99 kabul edilir. 100 / 0,01 = 10.000. Ekran 10.000,00 ₺ basar. Nokta bindir.
99,90 ve %15, yeni fiyat olarak 114,88 ₺ basar. Ham çarpım 114,885’in hemen altındadır. İki kuruş 114,88 yapar. 114,89 olmaz. 114,88 ve %15 geriye 99,90 ₺ basar. Görünen fiyat, aynı oranla eski fiyata döner.
199,99 ve %10, 219,99 ₺ basar. Ham çarpım 219,989’dur. İki kuruş 219,99 yapar. 219,99 ve %10 geriye 199,99 ₺ basar.
49,99 ve %20, 59,99 ₺ basar. Ham 59,988’dir. 19,99 ve %15, 22,99 ₺ basar. Ham 22,9885’tir. İki kuruş ikisini de bir kuruş yukarı alır.
Oran aynı, lira farkı başka
150 ve 180 de 20,0 basar. Eklenen lira 30’dur. 100 ve 120’de eklenen lira 20’dir. İki çift de aynı oranı yazar. Ekran lira farkını ayrı satır yapmaz. 1.000 ve 1.150, 15,0 basar. Eklenen 150 liradır. 1.000 ve %15’in yeni fiyatı da 1.150,00 ₺’dir. Biri oran basar, öteki fiyat basar. İkisi aynı anda basılmaz.
90 ve 100, 11,11 basar. 100 ve 90, −10,0 basar. 90’dan 100’e gidiş onda birin küsurudur. 10 tam değildir. 100’den 90’a iniş tam −10’dur. 2.500 ve %8, 2.700,00 ₺ basar. 300 ve %12, 336,00 ₺ basar. 60 ve %50, 90,00 ₺ basar. 450 ve %10, 495,00 ₺ basar. 800 ve %12,5, 900,00 ₺ basar. 800 × 1,125 = 900 tamdır.
100’e önce %20, sonra %10 da yoktur. 120 × 1,10 = 132. Tek seferde 100 ve %32, 132,00 ₺ verir. 100 ve %30, 130,00 ₺ verir. 20 ile 10’un toplamı 30’dur. Çarpım 32’ye çıkar. Arada 2 TL vardır. Sayfa 120’yi kurup üstüne ikinci oranı koymaz.
Ne dolu sayılır
Eksi eski fiyat dolu sayılmaz. Kutuya −10, yeni fiyata 120, orana 20 yazılırsa eski −10 yok sayılır. Hesap 120 ve %20 ile eski fiyatı arar. Sonuç 100,00 ₺ olur. Kutudaki −10 durur. Sonuç ona göre değildir.
Eksi yeni fiyat da dolu sayılmaz. Eski 100 ve oran 20 duruyorsa yeni fiyat hesaplanır. Kutuya yazılmış eksi yeni fiyat yok sayılır.
Boş kutu da dolu değildir. Tek kutu “İki değer girin: eski fiyat, yeni fiyat veya zam oranı.” der. Üçü boşsa aynı cümle gelir. Dipnot, iki alanın yeteceğini ve eksi oranın indirim sayılacağını söyler. Dipnot, üçü doluyken oranı yok saydığını ayrıca yazmaz.
Eski 0 ve yeni 120, “Eski fiyat 0 olamaz.” der. Oran dolu olsa da bu çift önce gelir. Oran yine yok sayılır. Eski 0 yalnız oranla durursa hata yoktur. Yeni fiyat 0,00 ₺ olur.
“1.200” noktalı yazılırsa 1,2 okunur. Bin iki yüz için 1200 yazın. 1,2 ve %20, 1,44 ₺ basar. “1 200” boşlukta 1 kalır. “100 TL” harfi yok sayılır ve 100 kalır. “20%” 20 okunur. Virgül ondalıktır. 20,5 kabul edilir.
Kutuyu değiştirmek sonucu silmez. Hesapla’ya kadar eski satır durur. Sıfırla üç kutuyu da boşaltır. Sonuçtan önce “İki değeri girip hesaplayın.” yazar. Paylaş metni üç kutunun yazdığını da taşır. Boş kutu uzun çizgi olarak gider. Sonuç o satırların altında durur. KDV kutusu yoktur. İkinci bir oran yoktur. 20’nin üstüne ayrıca 10 uygulanmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
100 TL ve yüzde 20 ne verir?
Yeni fiyat 120,00 ₺. 100 × 1,20 = 120. Yeni fiyat kutusu dolmaz. Sonuç ayrı satırdadır. Üç yer tutucuyu birden yazarsanız bu 120 değil, oran 20,0 çıkar. Fiyat çifti oranı ezer.
100 ve 120 neden 20,0 yazar?
(120 − 100) / 100 × 100 = 20. Ekran 20,0 basar. 20,00 basmaz. Paylaş metni %20,0 diye bitişik yazar. Oran kutusuna 50 yazmak bu 20,0’ı değiştirmez. İki fiyat doluysa oran okunmaz.
80’den 100 ile 100’den 80 aynı oran mıdır?
Değildir. 80 ve 100, 25,0 basar. 100 ve 80, −20,0 basar. Eksi sonuç yeşildir ve “İndirim uygulanmış.” yazar. 25 ile 20 aynı büyüklük değildir.
500 ve eksi 25 neden 375 basar?
500 × 0,75 = 375. Satır 375,00 ₺’dir. Tasarruf 125 yazılmaz. İndirim cümlesi de yazılmaz. O cümle, 500 ile 375’i fiyat diye yazınca çıkar. O yol −25,0 basar.
Eksi 100 neden bir yolda serbest, ötekinde yasaktır?
Eski 100 ve %−100, yeni fiyatı 0,00 ₺ yapar. Yeni 100 ve %−100, eski fiyatı arayamaz. Bölen sıfırdır. “Zam oranı %-100'den büyük olmalıdır.” %−99 ile 100, eski fiyatı 10.000,00 ₺ yapar.
Eksi 150 yeni fiyatı eksi yapar mı?
Eski 100 ve %−150, −50,00 ₺ basar. Sonuç eksi olabilir. Kutuya eksi fiyat yazmak onu dolu saydırmaz. %150 ise 250,00 ₺ basar. 100’ün üstü reddedilmez.
99,90 ve yüzde 15 neden 114,88?
Ham çarpım 114,885’in hemen altındadır. İki kuruş 114,88 ₺ yapar. 114,89 yazılmaz. 114,88 ve %15 geriye 99,90 ₺ basar. 199,99 ve %10, 219,99 ₺ basar. 219,99 ve %10 geriye 199,99 ₺ basar.
49,99 ve 19,99 ne basar?
49,99 ve %20, 59,99 ₺ basar. Ham 59,988’dir. 19,99 ve %15, 22,99 ₺ basar. Ham 22,9885’tir. İkisi de bir kuruş yukarı yuvarlanır.
0 TL hata mıdır?
Yalnız oranla hayır. 0 ve %20, 0,00 ₺ basar. Yeni fiyat da doluysa evet. “Eski fiyat 0 olamaz.” İki fiyat 100 ve 100 ise oran 0,0’dır. İndirim cümlesi gelmez.
1.000 ve yüzde 15 ne verir?
1.150,00 ₺. 100 ve %7,5, 107,50 ₺ basar. 100 ve %33,33, 133,33 ₺ basar. 100 ile 133,33 oranı 33,33 yapar. 133,335 ise oranı 33,34 yapar.
Eksi 10 neden 100,00 ₺ sonuç verir?
Eksi eski fiyat dolu sayılmaz. Yeni 120 ve %20 duruyorsa eski fiyat aranır. 120 / 1,20 = 100. Kutudaki −10 hesaba girmez. Tek dolu kutu ise “İki değer girin: eski fiyat, yeni fiyat veya zam oranı.” der.
1.200 neden 1,44 basar?
Nokta ondalık okunur. 1,2 ve %20, 1,44 ₺ verir. Bin iki yüz için 1200 yazın. “100 TL” 100 kalır. “20%” 20 kalır. “1 200” 1 kalır.
Üç kutu doluyken dipnot neden üçüncüyü hesaplamıyor?
Dipnot, iki alanın yeteceğini söyler. Üçü doluysa kod önce iki fiyata bakar ve oranı basar. Yazılan oran, fiyatlardan çıkan orana eşit değilse yok sayılır. 100, 150 ve 20, sonuç olarak 50,0 basar. 20 kutuda kalır.
İndirim sayfası 125’i neden basar, bu sayfa basmaz?
İndirim sayfası liste ve artı oranla satışı ve tasarrufu birlikte basar. 500 ve 25 orada 375,00 ₺ ve 125,00 ₺ verir. Burada 500 ve −25 yalnız 375,00 ₺ verir. 100’ün üstündeki eksi oran orada reddedilir. Burada eski fiyattan yeni fiyat kurarken −150, −50,00 ₺ verir.
KDV veya ikinci oran var mı?
Yoktur. 100 ve %20, 120,00 ₺’de kalır. Üstüne ayrıca %10 uygulanmaz. Vergi kutusu yoktur. Sıfırla üç kutuyu da boşaltır. Hesapla’ya basılmadan eski sonuç durur.
Sonuç maaş zammı mıdır?
Değildir. İki sayının üçüncüsüdür. 100’den 120’ye gidiş 20,0’dır. Hangi kalemin zamlandığı sorulmaz.